H ασπίδα ασφάλειας από τις ΗΠΑ αποδείχθηκε τρύπια και ο πόλεμος που μαίνεται ανεξέλεγκτος φαίνεται να έχει ιδιαίτερο κόστος για τα πετρελαιοπαραγωγά κράτη καθώς το Ιράν ευφυώς έπληξε τις ενεργειακές τους υποδομές – Τα κράτη του Περσικού Κόλπου θέλουν σχέδιο εξόδου και απειλούν με απόσυρση επενδύσεων
Η άμυνα της Σαουδικής Αραβίας είναι ζωτικής σημασίας για την άμυνα των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η δήλωση του προέδρου Franklin D. Roosevelt το 1943, την οποία και άλλα κράτη του Περσικού Κόλπου όπως το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα άρχισαν να θεωρούν εξίσου σχετική για τα ίδια, φαίνεται πλέον διαφορετική, δεδομένου ότι και τα τρία κράτη έχουν υποστεί εβδομάδες πλέον επιθέσεων με ιρανικά drones και πυραύλους ως αντίποινα για τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Όπως τους διαμήνυσε το Ιράν, η ασπίδα ασφάλειας από τις ΗΠΑ αποδείχθηκε τρύπια και ο πόλεμος που μαίνεται ανεξέλεγκτος φαίνεται να έχει ιδιαίτερο κόστος για τα πετρελαιοπαραγωγά κράτη καθώς το Ιράν ευφυώς έπληξε τις ενεργειακές τους υποδομές.
Σε ορισμένες περιπτώσεις – και ενώ ακόμη η σύγκρουση βρίσκεται σε μια αβέβαιη κλιμάκωση – θα χρειαστεί μεγάλο διάστημα και πολλά κεφάλαια για να αποκατασταθεί η προηγούμενη παραγωγική ικανότητα.
Οι παραδοσιακά θερμές σχέσεις μεταξύ της Ουάσιγκτον και του πρίγκιπα διαδόχου της Σαουδικής Αραβίας Mohammed bin Salman, του προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan και του εμίρη του Κατάρ Sheikh Tamim bin Hamad al-Thani καθιστούν απίθανο οι ηγέτες αυτοί να εκφράσουν δημόσια οποιαδήποτε δυσαρέσκεια μπορεί να αισθάνονται.
Ωστόσο, υπάρχουν διάφοροι οικονομικοί τρόποι για να στείλουν μήνυμα.
Πώς θα σταλεί το μήνυμα
Η ανησυχία στον Κόλπο είναι πραγματική.
Ο δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας του Ντουμπάι Khalaf al-Habtoor αμφισβήτησε αν αγνοήθηκε το κόστος της εμπλοκής του Κόλπου στη σύγκρουση. Πηγές κοντά σε κυβερνητικούς κύκλους των αραβικών χωρών του Κόλπου δήλωσαν στο Reuters ότι πολλοί πιστεύουν πως ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump έσυρε τον Κόλπο σε έναν πόλεμο που διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό από το Ισραήλ και συμφωνούν ότι οι πολιτικές και οικονομικές συνέπειες για τους συμμάχους δεν αξιολογήθηκαν πλήρως.
Η δυσαρέσκεια αυτή δεν προκαλεί έκπληξη.
Οι οικονομικές σχέσεις με τον Trump
Η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα ΗΑΕ έχουν επενδύσει πολλά – σε πραγματικό χρήμα – σε δημόσιες εκδηλώσεις στήριξης προς τον Trump που ξεπερνούν κατά πολύ τα συνηθισμένα.
Πριν από την επίσκεψη του προέδρου στην περιοχή τον περασμένο Μάιο, το Κατάρ χάρισε στον Trump ένα πολυτελές αεροσκάφος Boeing 747, ενώ φορείς συνδεδεμένοι με μέλος της βασιλικής οικογένειας του Άμπου Ντάμπι απέκτησαν μερίδιο στην World Liberty Financial, την επιχείρηση stablecoin της οικογένειας Trump. Παράλληλα, τα τρία κράτη του Κόλπου συνέβαλαν συλλογικά με 24 δισ. δολάρια στην τελικά επιτυχημένη προσφορά για τη Warner Bros. Discovery από την Paramount Skydance, που υποστηρίζεται από την οικογένεια Ellison, η οποία βρίσκεται κοντά στον Trump.
Ως εκ τούτου, όταν ορισμένα κράτη του Περσικού Κόλπου συμβούλευσαν τον πρόεδρο των ΗΠΑ να μην πλήξει το Ιράν, είχαν λόγους τουλάχιστον να ελπίζουν ότι θα τους ακούσει.
Αντί γι’ αυτό, τώρα πρέπει να αντιμετωπίσουν έναν πόλεμο αβέβαιης διάρκειας και ένα μπλοκαρισμένο Στενό του Hormux, που σημαίνει ότι δεν μπορούν να εξάγουν τα βασικά τους ορυκτά καύσιμα.
Επιπλέον, σύμφωνα με τον Adnan Mazarei, ανώτερο συνεργάτη στο Peterson Institute for International Economics, αντιμετωπίζουν αυξανόμενες αμυντικές δαπάνες, κόστη ανοικοδόμησης και μειούμενες εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων, ενώ το κόστος δανεισμού αυξάνεται.
Απειλούν με απόσυρση επενδύσεων
Αυτός είναι πιθανώς ο λόγος που οι κυβερνήσεις της περιοχής εξετάζουν τις επιλογές τους.
Υψηλόβαθμοι εκπρόσωποι τριών από τα τέσσερα μεγαλύτερα κράτη του Περσικού Κόλπου επανεξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο τοποθετούν παγκοσμίως τα τρισεκατομμύρια δολάρια των κρατικών επενδυτικών τους ταμείων, ανέφερε το Reuters, επικαλούμενο αξιωματούχο του Κόλπου. Ο βασικός λόγος είναι η αντιστάθμιση πιθανών ζημιών από τον πόλεμο.
Αλλά αυτή η επανεξέταση θα μπορούσε επίσης να χρησιμοποιηθεί ως τρόπος έκφρασης δυσαρέσκειας προς την Ουάσιγκτον.
Επιφανειακά, ένας εμφανής τρόπος για κάτι τέτοιο θα ήταν η αποχώρηση από την εξαγορά της Paramount ή ακόμη και η αναστροφή της απόφασης του σαουδαραβικού PIF να επενδύσει 30 δισ. δολάρια σε ίδια κεφάλαια για την εξαγορά της Electronic Arts ύψους 55 δισ. δολαρίων.
Καμία από τις δύο δεν υπόσχεται καλές αποδόσεις και μια τέτοια κίνηση θα αποτελούσε σαφές πλήγμα.
Δυστυχώς, όπως διαπίστωσε ο Elon Musk αγοράζοντας το Twitter, είναι εξαιρετικά δύσκολο νομικά να αποσυρθεί κανείς από μια σχεδόν ολοκληρωμένη συμφωνία.
Ta deals που έχουν γίνει
Παραμένει, ωστόσο, περιθώριο για σημαντική επανεξέταση των επενδυτικών δεσμεύσεων που έγιναν κατά την επίσκεψη του Trump στον Κόλπο το 2025, η οποία οδήγησε τελικά το Κατάρ να δεσμευτεί για 1,2 τρισεκατομμύρια δολάρια στις ΗΠΑ, τη Σαουδική Αραβία για 1 τρισεκατομμύριο και τα ΗΑΕ για 1,4 τρισεκατομμύρια. Πρόκειται για μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις διάρκειας περίπου μιας δεκαετίας και μόνο ένα μικρό μέρος συνοδευόταν από συγκεκριμένες συμβάσεις τότε. Το ενδεχόμενο «φούσκας» στην τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι το επενδυτικό όχημα MGX του Άμπου Ντάμπι θα έπρεπε να πουλήσει τα μερίδιά του στην OpenAI και στο εγχείρημα Stargate που υποστηρίζεται από τον Trump για την ανάπτυξη υποδομών AI.
Ωστόσο, καθώς το εμιράτο εστιάζει έντονα στο να καθιερωθεί ως κόμβος τεχνητής νοημοσύνης – και εξακολουθεί να εξαρτάται από τα chips της Nvidia – κάτι τέτοιο ίσως έβλαπτε περισσότερο τα ΗΑΕ παρά τις ΗΠΑ.
Υπάρχουν και άλλοι λιγότερο εμφανείς τρόποι για να σταλεί μήνυμα προς την Ουάσιγκτον.
Μεταξύ των δεσμεύσεων του περασμένου Μαΐου, επενδύσεις που φαίνονται λιγότερο στρατηγικής σημασίας περιλαμβάνουν τη συμφωνία 4 δισ. δολαρίων της σαουδαραβικής SURJ Sports Investment στις ΗΠΑ και τη στήριξη σε αμερικανικό LNG.
Η προσπάθεια της Σαουδικής Αραβίας να τοπικοποιήσει το 50% των αμυντικών δαπανών έως το 2030 επιταχύνεται, μεταξύ άλλων μέσω συνεργασιών εκτός ΗΠΑ με κινεζικούς και τουρκικούς κατασκευαστές drones.
Το Ριάντ θα μπορούσε να ενισχύσει αυτό το μήνυμα πραγματοποιώντας περισσότερες αμυντικές συμφωνίες στην Ευρώπη.
Οι ηγέτες του Κόλπου μπορεί να θεωρούν προτιμότερο να μην εγκαταλείψουν ούτε αυτές τις δεσμεύσεις.
Ωστόσο, καθώς η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν φαίνεται απίθανη, ενδέχεται να βρεθούν εγκλωβισμένοι σε μια πιο επικίνδυνη κατάσταση, όπου δεν μπορούν να βασίζονται στην Ουάσιγκτον.
Θα ήταν παράξενο αν αυτό δεν είχε και οικονομικές, πέρα από πολιτικές, συνέπειες.
Τρία κράτη του Κόλπου επανεξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο κατανέμουν τα τρισεκατομμύρια δολάρια των κρατικών επενδυτικών τους Funds, με στόχο να αντισταθμίσουν τις απώλειες που προκαλεί ο πόλεμος ΗΠΑ – Ισραήλ κατά του Ιράν, δήλωσε αξιωματούχος του Κόλπου στο Reuters στις 19 Μαρτίου.
Οι επανεξετάσεις αυτές περιλαμβάνουν πιθανές ανατροπές επενδυτικών δεσμεύσεων, αποεπενδύσεις και επαναξιολόγηση διεθνών συμφωνιών χορηγιών, καθώς τα πλούσια σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο κράτη αξιολογούν πώς θα απορροφήσουν το οικονομικό σοκ, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο.
www.bankingnews.gr
Η δήλωση του προέδρου Franklin D. Roosevelt το 1943, την οποία και άλλα κράτη του Περσικού Κόλπου όπως το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα άρχισαν να θεωρούν εξίσου σχετική για τα ίδια, φαίνεται πλέον διαφορετική, δεδομένου ότι και τα τρία κράτη έχουν υποστεί εβδομάδες πλέον επιθέσεων με ιρανικά drones και πυραύλους ως αντίποινα για τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Όπως τους διαμήνυσε το Ιράν, η ασπίδα ασφάλειας από τις ΗΠΑ αποδείχθηκε τρύπια και ο πόλεμος που μαίνεται ανεξέλεγκτος φαίνεται να έχει ιδιαίτερο κόστος για τα πετρελαιοπαραγωγά κράτη καθώς το Ιράν ευφυώς έπληξε τις ενεργειακές τους υποδομές.
Σε ορισμένες περιπτώσεις – και ενώ ακόμη η σύγκρουση βρίσκεται σε μια αβέβαιη κλιμάκωση – θα χρειαστεί μεγάλο διάστημα και πολλά κεφάλαια για να αποκατασταθεί η προηγούμενη παραγωγική ικανότητα.
Οι παραδοσιακά θερμές σχέσεις μεταξύ της Ουάσιγκτον και του πρίγκιπα διαδόχου της Σαουδικής Αραβίας Mohammed bin Salman, του προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan και του εμίρη του Κατάρ Sheikh Tamim bin Hamad al-Thani καθιστούν απίθανο οι ηγέτες αυτοί να εκφράσουν δημόσια οποιαδήποτε δυσαρέσκεια μπορεί να αισθάνονται.
Ωστόσο, υπάρχουν διάφοροι οικονομικοί τρόποι για να στείλουν μήνυμα.
Πώς θα σταλεί το μήνυμα
Η ανησυχία στον Κόλπο είναι πραγματική.
Ο δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας του Ντουμπάι Khalaf al-Habtoor αμφισβήτησε αν αγνοήθηκε το κόστος της εμπλοκής του Κόλπου στη σύγκρουση. Πηγές κοντά σε κυβερνητικούς κύκλους των αραβικών χωρών του Κόλπου δήλωσαν στο Reuters ότι πολλοί πιστεύουν πως ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump έσυρε τον Κόλπο σε έναν πόλεμο που διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό από το Ισραήλ και συμφωνούν ότι οι πολιτικές και οικονομικές συνέπειες για τους συμμάχους δεν αξιολογήθηκαν πλήρως.
Η δυσαρέσκεια αυτή δεν προκαλεί έκπληξη.
Οι οικονομικές σχέσεις με τον Trump
Η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα ΗΑΕ έχουν επενδύσει πολλά – σε πραγματικό χρήμα – σε δημόσιες εκδηλώσεις στήριξης προς τον Trump που ξεπερνούν κατά πολύ τα συνηθισμένα.
Πριν από την επίσκεψη του προέδρου στην περιοχή τον περασμένο Μάιο, το Κατάρ χάρισε στον Trump ένα πολυτελές αεροσκάφος Boeing 747, ενώ φορείς συνδεδεμένοι με μέλος της βασιλικής οικογένειας του Άμπου Ντάμπι απέκτησαν μερίδιο στην World Liberty Financial, την επιχείρηση stablecoin της οικογένειας Trump. Παράλληλα, τα τρία κράτη του Κόλπου συνέβαλαν συλλογικά με 24 δισ. δολάρια στην τελικά επιτυχημένη προσφορά για τη Warner Bros. Discovery από την Paramount Skydance, που υποστηρίζεται από την οικογένεια Ellison, η οποία βρίσκεται κοντά στον Trump.
Ως εκ τούτου, όταν ορισμένα κράτη του Περσικού Κόλπου συμβούλευσαν τον πρόεδρο των ΗΠΑ να μην πλήξει το Ιράν, είχαν λόγους τουλάχιστον να ελπίζουν ότι θα τους ακούσει.
Αντί γι’ αυτό, τώρα πρέπει να αντιμετωπίσουν έναν πόλεμο αβέβαιης διάρκειας και ένα μπλοκαρισμένο Στενό του Hormux, που σημαίνει ότι δεν μπορούν να εξάγουν τα βασικά τους ορυκτά καύσιμα.
Επιπλέον, σύμφωνα με τον Adnan Mazarei, ανώτερο συνεργάτη στο Peterson Institute for International Economics, αντιμετωπίζουν αυξανόμενες αμυντικές δαπάνες, κόστη ανοικοδόμησης και μειούμενες εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων, ενώ το κόστος δανεισμού αυξάνεται.
Απειλούν με απόσυρση επενδύσεων
Αυτός είναι πιθανώς ο λόγος που οι κυβερνήσεις της περιοχής εξετάζουν τις επιλογές τους.
Υψηλόβαθμοι εκπρόσωποι τριών από τα τέσσερα μεγαλύτερα κράτη του Περσικού Κόλπου επανεξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο τοποθετούν παγκοσμίως τα τρισεκατομμύρια δολάρια των κρατικών επενδυτικών τους ταμείων, ανέφερε το Reuters, επικαλούμενο αξιωματούχο του Κόλπου. Ο βασικός λόγος είναι η αντιστάθμιση πιθανών ζημιών από τον πόλεμο.
Αλλά αυτή η επανεξέταση θα μπορούσε επίσης να χρησιμοποιηθεί ως τρόπος έκφρασης δυσαρέσκειας προς την Ουάσιγκτον.
Επιφανειακά, ένας εμφανής τρόπος για κάτι τέτοιο θα ήταν η αποχώρηση από την εξαγορά της Paramount ή ακόμη και η αναστροφή της απόφασης του σαουδαραβικού PIF να επενδύσει 30 δισ. δολάρια σε ίδια κεφάλαια για την εξαγορά της Electronic Arts ύψους 55 δισ. δολαρίων.
Καμία από τις δύο δεν υπόσχεται καλές αποδόσεις και μια τέτοια κίνηση θα αποτελούσε σαφές πλήγμα.
Δυστυχώς, όπως διαπίστωσε ο Elon Musk αγοράζοντας το Twitter, είναι εξαιρετικά δύσκολο νομικά να αποσυρθεί κανείς από μια σχεδόν ολοκληρωμένη συμφωνία.
Ta deals που έχουν γίνει
Παραμένει, ωστόσο, περιθώριο για σημαντική επανεξέταση των επενδυτικών δεσμεύσεων που έγιναν κατά την επίσκεψη του Trump στον Κόλπο το 2025, η οποία οδήγησε τελικά το Κατάρ να δεσμευτεί για 1,2 τρισεκατομμύρια δολάρια στις ΗΠΑ, τη Σαουδική Αραβία για 1 τρισεκατομμύριο και τα ΗΑΕ για 1,4 τρισεκατομμύρια. Πρόκειται για μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις διάρκειας περίπου μιας δεκαετίας και μόνο ένα μικρό μέρος συνοδευόταν από συγκεκριμένες συμβάσεις τότε. Το ενδεχόμενο «φούσκας» στην τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι το επενδυτικό όχημα MGX του Άμπου Ντάμπι θα έπρεπε να πουλήσει τα μερίδιά του στην OpenAI και στο εγχείρημα Stargate που υποστηρίζεται από τον Trump για την ανάπτυξη υποδομών AI.
Ωστόσο, καθώς το εμιράτο εστιάζει έντονα στο να καθιερωθεί ως κόμβος τεχνητής νοημοσύνης – και εξακολουθεί να εξαρτάται από τα chips της Nvidia – κάτι τέτοιο ίσως έβλαπτε περισσότερο τα ΗΑΕ παρά τις ΗΠΑ.
Υπάρχουν και άλλοι λιγότερο εμφανείς τρόποι για να σταλεί μήνυμα προς την Ουάσιγκτον.
Μεταξύ των δεσμεύσεων του περασμένου Μαΐου, επενδύσεις που φαίνονται λιγότερο στρατηγικής σημασίας περιλαμβάνουν τη συμφωνία 4 δισ. δολαρίων της σαουδαραβικής SURJ Sports Investment στις ΗΠΑ και τη στήριξη σε αμερικανικό LNG.
Η προσπάθεια της Σαουδικής Αραβίας να τοπικοποιήσει το 50% των αμυντικών δαπανών έως το 2030 επιταχύνεται, μεταξύ άλλων μέσω συνεργασιών εκτός ΗΠΑ με κινεζικούς και τουρκικούς κατασκευαστές drones.
Το Ριάντ θα μπορούσε να ενισχύσει αυτό το μήνυμα πραγματοποιώντας περισσότερες αμυντικές συμφωνίες στην Ευρώπη.
Οι ηγέτες του Κόλπου μπορεί να θεωρούν προτιμότερο να μην εγκαταλείψουν ούτε αυτές τις δεσμεύσεις.
Ωστόσο, καθώς η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν φαίνεται απίθανη, ενδέχεται να βρεθούν εγκλωβισμένοι σε μια πιο επικίνδυνη κατάσταση, όπου δεν μπορούν να βασίζονται στην Ουάσιγκτον.
Θα ήταν παράξενο αν αυτό δεν είχε και οικονομικές, πέρα από πολιτικές, συνέπειες.
Τρία κράτη του Κόλπου επανεξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο κατανέμουν τα τρισεκατομμύρια δολάρια των κρατικών επενδυτικών τους Funds, με στόχο να αντισταθμίσουν τις απώλειες που προκαλεί ο πόλεμος ΗΠΑ – Ισραήλ κατά του Ιράν, δήλωσε αξιωματούχος του Κόλπου στο Reuters στις 19 Μαρτίου.
Οι επανεξετάσεις αυτές περιλαμβάνουν πιθανές ανατροπές επενδυτικών δεσμεύσεων, αποεπενδύσεις και επαναξιολόγηση διεθνών συμφωνιών χορηγιών, καθώς τα πλούσια σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο κράτη αξιολογούν πώς θα απορροφήσουν το οικονομικό σοκ, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών